Mediawijsheid | Conferentie / Thema: lokale netwerken

Omschrijving

Virtuele gemeenschappen doen het goed op het net, maar hoe gaat het met onze buurten, wijken, dorpen en steden? Met de opkomst van omgevingen als Google Earth wordt de fysieke wereld met de digitale werkelijkheid verbonden. Tegelijkertijd zien we dat kwaliteit van leven in de directe omgeving niet vanzelfsprekend is en wordt in de zorg bijvoorbeeld een expliciet beroep gedaan op lokale netwerken met bijvoorbeeld de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Wat betekent dit voor lokale dienstverlening, voor lokale identiteit, voor sociale cohesie, voor stedenbouw of stadsontwikkeling? Ontstaan er nieuwe vormen van lokale kennisdeling of -ontwikkeling ontstaan? Wat betekent het Internet voor wijken of buurten? Wat kunnen lokale instellingen als bibliotheken, archieven of musea hiermee?

Verslag workshop

Pomme en Kelly wonnen begin 2006 met een optreden voor hun webcam de online playbackwedstrijd Google-idols. Binnen de kortste keren werden de meisjes uitgenodigd voor interviews in kranten en op radio en tv. Hun site werd overladen met bezoekers. Pomme en Kelly vonden dat het te snel ging en te groot werd. Ze konden de consequenties van hun filmpje niet meer overzien. Ze besloten het van internet te halen en vroegen iedereen die het gedownload had het te verwijderen.

Het was één van de voorbeelden van mediawijsheid die aangedragen werden door de deelnemers aan de discussie over lokale netwerken. Een ander voorbeeld is de digitale gids, die is ontwikkeld voor de wijk Roombeek. Roombeek in Enschede is de wijk van de vuurwerkramp. Oude en nieuwe bewoners kunnen hun verhalen zelf aan de digitale gids toevoegen. Een derde voorbeeld is het opzetten van sociale netwerken in de Derde Wereld, om kennis over te dragen via nieuwe media. De voorbeelden waren het begin van een levendig groepsgesprek over de mogelijkheden van de nieuwe media voor het opzetten en versterken van lokale netwerken.

Discussieleider is Else Rose Kuiper, directeur van het bedrijf Brekend Vaatwerk. Het bedrijf probeert met internet sociale netwerken te laten ontstaan. Web in de Wijk is het bekendste project van Brekend Vaatwerk. In de loop der jaren zijn de mogelijkheden flink toegenomen om met internet de sociale cohesie in een buurt te versterken. Bijna iedereen heeft tegenwoordig internet en maakt gebruik van nieuwe media. Kuiper stelt dat dagelijks 50 miljoen gesprekken op MSN worden gevoerd. Jong en oud communiceren online. Een deelnemer aan de discussie vertelt dat hij regelmatig gesprekken voert met de kinderen die hij zwemles geeft. Zonder internet en MSN was dat nooit gebeurd.

Kuiper probeert krachtige mensen en minder krachtige mensen in een buurt via het web tot elkaar te laten komen. De vraag is echter hoe je de mensen bereikt. De reden dat Wikipedia (een interactieve internetencyclopedie) zo goed werkt, is dat er veel specialistische informatie op staat. Mensen zijn blijkbaar bereid om lemma’s op hun eigen vakgebiedje bij te houden. Wikipedia sluit dus aan op de drijfveren van haar gebruikers.

In een buurt of wijk ligt dat anders. Een buurt is kleiner en de site wordt in eerste instantie niet opgestart door de mensen zelf. Daarom is het van belang dat een site voor een wijk zo veel mogelijk aansluit bij wat de mensen willen. Een site om de site werkt niet. Er moet een onderliggende gedachte zijn; de organisatie van een activiteit, het opstarten van een hobbyclub. Een lokale site moet dus aansluiten bij de drijfveren en ambities van de mensen. Om die te ontdekken, moet een moderator eerst uitgebreid gesprekken met hen voeren.

Daarnaast moeten digitale lokale netwerken zoveel mogelijk bottum up worden gestart. Initiatieven die van onderop gestart worden kosten echter veel tijd en zijn bovendien afhankelijk van fondsenwerving. De fondsen zijn echter vaak gericht op de korte termijn, waardoor dit soort bottum up projecten niet de kans krijgen zich goed te ontwikkelen. De overheid zou dan ook meer ruimte moeten geven aan initiatieven die het creëren van digitale lokale netwerken bevorderen.

Belangrijkste standpunten uit workshop:

Digitale lokale netwerken moeten niet van bovenaf, maar van onderop komen.
Netwerken moeten aansluiten bij de drijfveren van de mensen in een buurt.
Projecten moeten langere tijd subsidie krijgen. Het kost tijd om digitale lokale netwerken tot wasdom te laten komen.